Follow Us

*KYQU SQ EN
*staurday, 23.06.2018 01:50

​Amerikani që e bëri Lituaninë një superfuqi të basketbollit

Nju Jork | 03/01/2018 13:45

Sportet klasike ndonjëherë kanë fillimet më të çuditshme. Kundërshtarët e Lituanisë në Kampionatin Evropian të Basketbollit 1939 duhet të kenë menduar se si skuadra baltike bëri një shfaqje krejtësisht të re në lojë.

Për ato shtatë ditë në muajin maj, aftësitë individuale të fituara në mënyrë të freskët ishin në shfaqje në Kaunas Sports Hall, pasi lojtarët driblonin dhe kërcenin rreth kundërshtarëve.

Bota ishte vetëm disa muaj të shkurtër larg kataklizmit. Por në Lituani po ndodhte një moment tjetër i përcaktimit. Për herë të dytë radhazi, kombi i vogël prej 3 milionësh fitoi turneun dyvjeçar Eurobasket, një arritje që provoi se aftësitë e saj atletike kishin shans për rezultate.

Dhe kampionatet e mëvonshme çuan në atë që më vonë do të rritet në një kulturë intensive të basketbollit që luajti një rol kyç në identitetin kombëtar të Lituanisë gjatë shekullit të 20-të, ndërsa luftoi për t'u çliruar nga Bashkimi Sovjetik.

Momenti i gurthemelit erdhi kur Lubin u bashkua me ekipin kombëtar të Lituanisë si një trajner i lojtarëve në kohë për turneun e Eurobasket 1939. Kjo trashëgimi jeton: Sot, ndjekësit më të përkushtuar të sportit ndoshta mund t'ju tregojnë se lituanezët janë me të vërtetë të mirë në basketboll, duke iu falënderuar një amerikani me origjinë lituaneze: Frank Lubin, i njohur për bashkatdhetarët e tij si Pranas Lubinas, arma e tyre sekrete gjatë turneut të 1939. Para ardhjes së Lubin në Lituani në vitin 1936, vendi kishte qenë i pavarur, së pari nga perandoritë ruse dhe më pas gjermane, për më pak se 20 vjet dhe luftoi për të konkurruar në Lojërat Olimpike. Basketbolli, i importuar për herë të parë nga një pilot i njohur lituanez-amerikan i quajtur Steponas Darius, ishte pak më shumë se një sport i organizuar lirshëm.

"Nuk kishte asnjë koncept të asaj se çfarë ishte basketbolli," thotë Rytis Vyshniauskas, një komentator sportiv në Vilnius, kryeqytet i Lituanisë. "Ideja e vetme ishte se ju keni topin, e hidhni atë në pjesën e sipërme dhe kjo është ajo - pa driblim, kalim, vendosjen e pozitave apo diçka të tillë." Gjërat filluan të ndryshonin në vitin 1935, kur një grup lojtarësh të basketbollit lituanez-amerikan udhëtuan me ftesë në atdheun e tyre stërgjyshor për të sjellë një element të finesës dhe organizimit në sport. Ndërkohë që vendi ende nuk mundi të grumbullonte një skuadër për Olimpiadën e 1936 në Berlin, ajo dërgoi një ekip, i cili zbuloi diçka që e bënte udhëtimin të vlefshëm: Frank Lubin, që udhëhoqi SHBA drejt medaljes së artë.

Zyrtarët e ftuan atë në Lituani; për tre vitet e ardhshme, Lubin udhëtoi midis Shteteve të Bashkuara dhe Lituanisë, duke ua mësuar lojtarëve lituanezë aftësitë e tija atletike. Gjatë asaj kohe, ai u mësoi atyre detajet më të hollësishme të basketbollit konkurrues, duke i vendosur ata për titullin e tyre të parë të kampionatit evropian në vitin 1937.

"I bëmë ato në përputhje me stilin tim," i tha Lubin një intervistuesi nga Los Angeles Times më 1990. "Ua mësova atyre një ndërprerje, kalim dhe mbrojtje të shpejtë.”

Për amerikanët me eksperiencë, kjo ishte më pak për kultivimin e lojtarëve të yllit sesa për ndërtimin e njësisë kohezive.

Megjithatë, momenti kryesor i lojës erdhi kur Lubin u bashkua me ekipin kombëtar të Lituanisë si një trajner për turneun e EuroBasket 1939, së bashku me disa lituanezë-amerikanë të tjerë. Zyrtarët madje ofruan një certifikatë lindjeje duke pretenduar se Lubin ka lindur në Lituani në vitin 1911 për të plotësuar kërkesat e nënshtetësisë të Federatës Ndërkombëtare të Basketbollit (FIBA).

Me Lubin në krye, skuadra e mposhti rivalët dhe u bë kampione, duke fituar ndaj Italisë, transmeton KosovaPress. Zyrtarët e FIBA ishin skeptikë rreth origjinës së Lubin dhe pas një hetimi ata zbuluan se ai ishte lindur në Los Anxhelos. Por, deri në atë kohë, Lufta e Dytë Botërore kishte shpërthyer - me Lituaninë dhe republikat fqinje baltike, Letoninë dhe Estoninë, së shpejti të pushtuar nga Bashkimi Sovjetik - dhe çështja nuk u rishikua kurrë.


Pjesa tjetër, siç thonë ata, është historia e basketbollit. "Nga kjo pikë," thotë Vyshniauskas, “u bë një sport për masat".

Basketbollistët lituanezë kultivuan mësimin nga Lubin për breza me radhë, duke përfshirë edhe Arvydas Sabonis, i cili udhëhoqi ekipin kombëtar sovjetik në një fitore mbi SHBA në Olimpiadën e vitit 1988. Më pas, në Olimpiadën e vitit 1992 erdhi një moment edhe më euforik: Lituania e sapo pavarur mundi ish-ekipin e BRSS, i njohur si “ekipi i bashkuar”, në një fitore të mbushur me simbolizëm.

Lubin ndërkohë ishte kthyer në SHBA para se Lufta e Dytë Botërore të përfundojë, dhe ndërroi jetë në moshën 89- vjeç në Glendale të Kalifornisë.

Gazetari veteran i Sport Illustrated Alexander Wolff në historinë e tij të basketbollit të vitit 2002, shkruan se "lituanezët kanë përdorur fjalën 'Lubinas' në mënyrën se si të tjerët i referohen një Goliati".

 

 

 

Shpërndaje


Artikuj të sponzorizuar

Më shumë nga KosovaPress