_92025.png)
Prodhimtaria organike ėshtė shumė e shėndetshme, por nė Kosovė kultivimi i kėtyre produkteve ėshtė ende nė fazėn e parė tė organizimit, pasi qė hektarėt me pemishte, vreshta, grurė, por edhe perime nė serra e bimė mjekėsore, janė ende shumė tė vogla krahasuar me kėrkesat e Bashkimit Evropian.
Gjithnjė e mė shumė fermerė nė mbarė botėn janė duke kultivuar produktet e tyre nė mėnyrė organike, tė cilėt nuk pėrdorin substanca kimike apo gjenetike dhe teknologji tė industrisė agrare, mirėpo mbėshteten vetėm nė dijet ekologjike.
Nė Kosovė, kultivimi i kėtyre produkteve ėshtė ende nė fazėn e parė tė organizimit, por pėr shkak tė prodhimtarisė ekstensive tradicionale nė zonat malore dhe mjedisit shumė tė pasur, vlerėsohet se kemi kushte shumė tė pėrshtatshme pėr prodhimtarinė organike.
Rreth katėr hektarė tė sipėrfaqeve me pemishte, njė hektarė me vreshta, njė hektarė me grurė, 0.10 hektarė me perime nė serra dhe rreth 5 hektarė me bimė mjekėsore janė nė fazėn e konvertimit nė prodhimtari organike nė Kosovė. Por, kėto sipėrfaqe janė ende shumė tė vogla krahasuar me kėrkesat e Bashkimit Evropian, sipas tė cilave, minimum njė pėr qind e prodhimtarisė sė pėrgjithshme bujqėsore tė shteteve duhet tė jetė prodhimtari organike.
Krahas kėtyre sipėrfaqeve qė tashmė janė nė fazėn e konvertimit nė prodhimtari organike, Kosova tashmė ka edhe njė fermer tė certifikuar si prodhues tė mjaltit organik, i cili thotė se kjo veprimtari kėrkon pėrkushtim tė madh, por edhe terren tė pėrshtatshėm.
“Kam tridhjetė e dy shoqėri bletėsh, nga tė cilat brenda vitit arrijė tė prodhojė mbi 800 kilogramė mjaltė organike. Por, duke qenė tė vetėdijshėm pėr rėndėsinė shėndetėsore, kėrkesat e konsumatorėve pėr produktet e mjaltit organik janė shumė mė tė mėdha, mirėpo tash pėr tash nuk kam mundėsi tė shtojė numrin e bletėve”, thotė Ali Rama, fermer i certifikuar si prodhues i mjaltit organik.
Ai tregon se nė prodhimtarinė organike tė mjaltės aplikon standardet e BE-sė, por njė pėrkrahje e drejtpėrdrejtė institucionale, sipas tij, do tė ndikonte nė shtim tė prodhimtarisė organike dhe nė krijimin e kushteve mė tė favorshme pėr fermerėt qė duan tė orientohen drejt saj.
Vėmendjen drejt prodhimtarisė organike, edhe pse ėshtė bėrė shumė pak pėr tė nė tė kaluarėn, tashmė kanė filluar ta kthejnė edhe institucionet dhe organizatat vendore e ndėrkombėtare.
Zėdhėnės i MBPZHR-sė, Adil Behramaj thotė se pėrfshirja e praktikave tė bujqėsisė organike nė politikat agrare, nė tė ardhmen do tė mundėsojė qė tė kemi njė bujqėsi mė tė qėndrueshme dhe ekologjikisht mė rezistente.
“Ne ēdo vit e pasurojmė programin tonė vjetor tė masave pėrkrahėse me kultura tė reja bujqėsore dhe pėr vitet e ardhshme, duke ditur rėndėsinė e prodhimtarisė organike dhe duke parė qė ka filluar tė shtohet interesimi pėr konvertime nė kėtė prodhimtari, patjetėr qė do t’ju ofrojmė edhe pėrkrahje financiare, por kėsaj tash ėshtė duke i paraprirė njė analizė mė e detajuar dhe jemi duke e rregulluar si fushėveprimtari mė mirė edhe ligjėrisht“, thotė Behramaj.
E kjo prodhimtari tashmė ka filluar tė pėrkrahet edhe nga Iniciativa pėr Zhvillimin e Bujqėsisė nė Kosovė (IADK).
Drejtori ekzekutiv i IADK-sė, Zenel Bunjaku, tregon se me projektin qė kanė pėr mbėshtetjen e bujqėsisė organike, synojnė tė ngrisin vetėdijen dhe tė krijojnė sipėrfaqe tė reja me produkte organike.
“Ne nė kuadėr tė projektit pėr bujqėsinė organike do tė ngrisim njė serrė prej 500 metra katrorė me perime, tė cilat do tė kultivohen nė mėnyrė organike dhe do tė ngrisim disa plantacione me bimė tė frutave malore, ku pėrfitues do tė kemi 25 fermerė nė tė gjithė vendin. Ky projekt, vlera e tė cilit arrin nė rreth 82 mijė euro, synon rritjen e prodhimtarisė organike, pėr tė cilėn tashmė edhe kėrkesat janė tė mėdha”, thotė Bunjaku.
Ministria e Bujqėsisė, sivjet ka bėrė plotėsim-ndryshimin e Ligjit pėr Bujqėsinė Organike, i cili krijon mundėsi pėr zhvillimin e qėndrueshėm tė prodhimtarisė organike, duke siguruar kėshtu edhe funksionim sa mė efikas tė tregut, konkurrencė tė drejtė dhe mbrojtje tė interesave tė konsumatorėve./Kosovapress/
Gjithnjė e mė shumė fermerė nė mbarė botėn janė duke kultivuar produktet e tyre nė mėnyrė organike, tė cilėt nuk pėrdorin substanca kimike apo gjenetike dhe teknologji tė industrisė agrare, mirėpo mbėshteten vetėm nė dijet ekologjike.
Nė Kosovė, kultivimi i kėtyre produkteve ėshtė ende nė fazėn e parė tė organizimit, por pėr shkak tė prodhimtarisė ekstensive tradicionale nė zonat malore dhe mjedisit shumė tė pasur, vlerėsohet se kemi kushte shumė tė pėrshtatshme pėr prodhimtarinė organike.
Rreth katėr hektarė tė sipėrfaqeve me pemishte, njė hektarė me vreshta, njė hektarė me grurė, 0.10 hektarė me perime nė serra dhe rreth 5 hektarė me bimė mjekėsore janė nė fazėn e konvertimit nė prodhimtari organike nė Kosovė. Por, kėto sipėrfaqe janė ende shumė tė vogla krahasuar me kėrkesat e Bashkimit Evropian, sipas tė cilave, minimum njė pėr qind e prodhimtarisė sė pėrgjithshme bujqėsore tė shteteve duhet tė jetė prodhimtari organike.
Krahas kėtyre sipėrfaqeve qė tashmė janė nė fazėn e konvertimit nė prodhimtari organike, Kosova tashmė ka edhe njė fermer tė certifikuar si prodhues tė mjaltit organik, i cili thotė se kjo veprimtari kėrkon pėrkushtim tė madh, por edhe terren tė pėrshtatshėm.
“Kam tridhjetė e dy shoqėri bletėsh, nga tė cilat brenda vitit arrijė tė prodhojė mbi 800 kilogramė mjaltė organike. Por, duke qenė tė vetėdijshėm pėr rėndėsinė shėndetėsore, kėrkesat e konsumatorėve pėr produktet e mjaltit organik janė shumė mė tė mėdha, mirėpo tash pėr tash nuk kam mundėsi tė shtojė numrin e bletėve”, thotė Ali Rama, fermer i certifikuar si prodhues i mjaltit organik.
Ai tregon se nė prodhimtarinė organike tė mjaltės aplikon standardet e BE-sė, por njė pėrkrahje e drejtpėrdrejtė institucionale, sipas tij, do tė ndikonte nė shtim tė prodhimtarisė organike dhe nė krijimin e kushteve mė tė favorshme pėr fermerėt qė duan tė orientohen drejt saj.
Vėmendjen drejt prodhimtarisė organike, edhe pse ėshtė bėrė shumė pak pėr tė nė tė kaluarėn, tashmė kanė filluar ta kthejnė edhe institucionet dhe organizatat vendore e ndėrkombėtare.
Zėdhėnės i MBPZHR-sė, Adil Behramaj thotė se pėrfshirja e praktikave tė bujqėsisė organike nė politikat agrare, nė tė ardhmen do tė mundėsojė qė tė kemi njė bujqėsi mė tė qėndrueshme dhe ekologjikisht mė rezistente.
“Ne ēdo vit e pasurojmė programin tonė vjetor tė masave pėrkrahėse me kultura tė reja bujqėsore dhe pėr vitet e ardhshme, duke ditur rėndėsinė e prodhimtarisė organike dhe duke parė qė ka filluar tė shtohet interesimi pėr konvertime nė kėtė prodhimtari, patjetėr qė do t’ju ofrojmė edhe pėrkrahje financiare, por kėsaj tash ėshtė duke i paraprirė njė analizė mė e detajuar dhe jemi duke e rregulluar si fushėveprimtari mė mirė edhe ligjėrisht“, thotė Behramaj.
E kjo prodhimtari tashmė ka filluar tė pėrkrahet edhe nga Iniciativa pėr Zhvillimin e Bujqėsisė nė Kosovė (IADK).
Drejtori ekzekutiv i IADK-sė, Zenel Bunjaku, tregon se me projektin qė kanė pėr mbėshtetjen e bujqėsisė organike, synojnė tė ngrisin vetėdijen dhe tė krijojnė sipėrfaqe tė reja me produkte organike.
“Ne nė kuadėr tė projektit pėr bujqėsinė organike do tė ngrisim njė serrė prej 500 metra katrorė me perime, tė cilat do tė kultivohen nė mėnyrė organike dhe do tė ngrisim disa plantacione me bimė tė frutave malore, ku pėrfitues do tė kemi 25 fermerė nė tė gjithė vendin. Ky projekt, vlera e tė cilit arrin nė rreth 82 mijė euro, synon rritjen e prodhimtarisė organike, pėr tė cilėn tashmė edhe kėrkesat janė tė mėdha”, thotė Bunjaku.
Ministria e Bujqėsisė, sivjet ka bėrė plotėsim-ndryshimin e Ligjit pėr Bujqėsinė Organike, i cili krijon mundėsi pėr zhvillimin e qėndrueshėm tė prodhimtarisė organike, duke siguruar kėshtu edhe funksionim sa mė efikas tė tregut, konkurrencė tė drejtė dhe mbrojtje tė interesave tė konsumatorėve./Kosovapress/
Më të komentuarat