_92025.png)
Ligji aktual pėr Zonat Ekonomike, pėrmban shumė mangėsi nė vete, ngase nuk parashihet shumė ēėshtje tė rėndėsishme pėr zhvillimin e zonave Ekonomike, apo parqeve tė biznesit. Kėto vlerėsime kanė dal prej njė hulumtimi tė bėrė nga instituti GAP, tė cilat u diskutuan nė tryezėn me temė: "Ligji pėr Zonat Ekonomike - Ndikimi i tij nė zhvillimin e parqeve tė biznesit”.
“Ligjin nuk pėrmban stimulues pėr investitorėt e jashtėm, sikurse nė rastin e Maqedonisė. Ne kemi shikuar ligjin e tyre dhe kemi parė se nė tė ka pėrveē dhėnies sė tokės me ēmim shumė atraktiv aty, pėrmendet edhe lirimi nga taksat pėr 3 deri 10 viteve, pėr bizneset e huaja. Pastaj ka lirim prej tatimit nė tė ardhurat e punėtorėve, ofrohen trajnime pėr bizneset me qėllim qė tė tėrheqė sa mė shumė investitor tė huaj”, ka thėnė Jeton Mehmeti, nga Instituti GAP. /Kosovapress/
Nė vitin 2009, qeveria e Kosovės ka miratuar ligjin pėr Zonat Ekonomike, me qėllim tė krijimit tė zonave tė caktuara, ku bizneset do tė kishin kushte mė tė mira, nė krahasim me pjesėt tjera tė Kosovės, pėr tė zhvilluar veprimtarin e tyre, por njė analizė e bėrė nga Instituti GAP, ka vėnė nė pah shumė mangėsi nė hartimin e kėtij ligji.
Jeton Mehmeti, nga Instituti GAP, ka thėnė se ligji pėr zonat ekonomike, nuk ka qenė efikase, pėr faktin shumė zona ekonomike, siē janė edhe parqet e biznesit, kanė dėshtuar dhe nuk janė duke funksionuar. Ai ka pohuar se nga 10 iniciativa qė ka marrė Qeveria e Kosovės pėr krijimin e zonave ekonomike nė Kosovė ka arritur qė vetėm 20 pėr qind tė tyre t’i legalizon. Madje, sipas tij, edhe kėto dy parqe kanė dėshtuar, ngase ligji pėr Zonat Ekonomike, nuk ka pasur ndikim nė stimulimin e investitorėve tė huaj.
“Ligjin nuk pėrmban stimulues pėr investitorėt e jashtėm, sikurse nė rastin e Maqedonisė. Ne kemi shikuar ligjin e tyre dhe kemi parė se nė tė ka pėrveē dhėnies sė tokės me ēmim shumė atraktiv aty, pėrmendet edhe lirimi nga taksat pėr 3 deri 10 viteve, pėr bizneset e huaja. Pastaj ka lirim prej tatimit nė tė ardhurat e punėtorėve, ofrohen trajnime pėr bizneset me qėllim qė tė tėrheqė sa mė shumė investitor tė huaj”, ka thėnė Mehmeti.
Nė hulumtimin e GAP-it pohohet se ka pasur njė mos koordinim nė mes ligjit dhe zonave tė krijuara ekonomike dhe se ai nuk parasheh ndarjen e zonave sipas veprimtarive, sikurse qė ėshtė rasti me shtetin e zhvilluara.
Nga ana tjetėr, kryeshefi ekzekutiv i Agjencisė pėr Ndėrmarrjet e Vogla dhe tė Mesme, Granit Berisha, ka thėnė se pėrgjegjėsia pėr situatėn e krijuar nė praktikė, rreth zhvillimit zonave ekonomike nuk i takon vetėm institucioneve qendrore, por edhe tė tjerėve. Ai mė kėtė rast, ka bėtė tė ditur se tashmė kanė pranuar draftin e ri pėr zonave ekonomike dhe se, sipas tij, planifikohet qė ligji i ri pėr zonat Ekonomike tė procedohet nė kuvend mė sė largu deri nė fund tė qershorit.
“Ne kemi parė nė terren njė situatė e cila pajtohemi se nuk pėrputhet shumė me atė se ēfarė ėshtė promovuar dhe me atė se ēfarė ėshtė reflektuar nė ligj, mirėpo njė detyrė e tillė nuk i takon vetėm institucioneve qendrorė qė tė rregulloj qė kjo formė e zhvillimit tė sektorit privat tė jetė e suksesshme. Me kėtė dua tė them se jemi koncentruar qė tė diskutojmė pėr gjashtė muaj rresht edhe me komunat, edhe me shoqatat e bizneseve, edhe me organizatat pėrkrahėse nė kėtė fushė-veprimtari. Kemi konsultuar shumė ekspert lokal dhe ndėrkombėtar kemi marrė praktikat mė tė mira tė rajonit. Kėtu mund t’i ceki edhe praktikat e mira nė republikėn Ēeke dhe kemi ardhur nė njė draft tė ri tė ligjit, sepse kėtu ėshtė adresa e fundit qė mund tė reflektohet ndryshimi”, ka thėnė Berisha.
Kurse, Zenun Pajaziti, kryetar i komisionit Parlamentar pėr Zhvillim Ekonomik, duke uruar institutin GAP, pėr kontributin e dhėnė nė hartimin e hulumtimit, ka pohuar se ky komision ėshtė duke shikuar mundėsit qė tė gjej mundėsit dhe format qė ligjet e miratuara tė mos kenė nevojė tė ndryshohen brenda njė periudhė shumė tė shkurtė.
“Frika ime vjen pikėrisht aty, nėse kėto ligje qė ndėrrojnė tash, nuk do tė kenė nevojė tė ndėrrohen pas dy apo tre viteve. Jemi nė njė rreth ku shumė shpesh po duhet me i ndėrru, me i adaptu ligjet pėr shkak se nuk jemi tė sigurt. Do tė jenė shumė mė tė qėndrueshme, por megjithatė ne nuk kemi rrugė tjetėr. Pra, duhet me i ndėrru me vizionin tonė pėr zhvillimin me rrethanat e reja. Nė kėtė rast, edhe ky ligj i cili ėshtė aktual, nė analizėn qė ju e keni tregu gjendjen e cila ėshtė reale”, ka thėnė Pajaziti.
Ndryshe, instituti GAP, ka dal edhe me disa rekomandime, qė duhet t’i ketė ligji i ri pėr Zonat Ekonomike. /Kosovapress/
Më të komentuarat